دانا

مدیریت - دانش - مهارت - تجر به

چکیده تحقیق

تحقیق حاضر به بررسی نقش تشویق و تنبیه در پیشرفت تحصیلی از دیدگاه دانش آموزان مدرسه تحت مدیریت خودم می پردازد. و بعد از قرار دادن پرسشنامه ای با 15 سؤال در اختیار دانش آموزان نتایج زیر بدست آمده است.

1ـ بین استفاده معلم از ابزار تشویق و سازندگی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه وجود دارد.

2ـ بین تشویق و پاداش کلامی (گفتن آفرین) و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه وجود دارد.

3ـ بین تشویق و دلگرم کردن دانش آموزان رابطه وجود دارد.

4ـ بین تشویق و بالا بردن توانایی های ذهنی و روانی دانش آموزان رابطه معنـــاداری وجود دارد.

5ـ بین تشویق مادی (دادن جایزه) و یادگیری دانش آموزان رابطه وجود دارد.

6ـ بین تشویق و رشد اجتماعی دانش آموزان رابطه وجود دارد.

7ـ بین نمره خوب گرفتن در درسی و تشویق دانش آموزان رابطه معناداری وجود دارد.

8ـ بین تشویق بجا و رشد شخصیت کودک رابطه وجود دارد.

9ـ بین تشویق و تحسین و رسیدن به اهداف تعلیم و تربیت رابطه وجود دارد.

10ـ بین تشویق و تقویت ادامه رفتارهای مثبت رابطه وجود دارد.

11ـ بین تشویق و رشد خلاقیت و ابتکار رابطه وجود دارد.

12ـ بین تشویق و نشاط و شادابی رابطه معناداری وجود دارد.

13ـ بین تشویق و پرورش حس مسئولیت پذیری دانش آموزان رابطه وجود دارد.

14ـ بین تشویق و اعتماد به نفس دانش آموزان رابطه معناداری وجود دارد.

15ـ بین آوردن دانش آموزان به دفتر و معرفی مدیر و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه وجود دارد.

یا تلاش می شود تا با بررسی دقیق روشهای مختلف و نیز محاسن و معایب هر یک از آنها شناخت جامعه بدست آورد تا از این ابراز تربیتی استفاده مطلوب نمود.

لذا تحقیق فوق به منظور پاسخ گوئی به سوالاتی در زمینه تشویق و نقش آن در پیشرفت تحصیلی می باشد.

 

اهداف تحقیق:

هدف کلی تحقیق حاضر بررسی نقش تشویق و تنبیه در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان است تا با شناخت این ابزارهای تربیتی بتوان به طـــور صحیح از آن استفاده نمـــود و دانش آموزان را در راه رسیدن به اهدافشان یاری کنیم.

 

 

هدف های جزئی

ـ بررسی تشویق و تنبیه و ادامه رفتارهای مطلوب

ـ بررسی نقش تشویق و تنبیه و رسیدن به اهداف تعلیم و تربیت

ـ بررسی نقش تشویق و تنبیه وضع ناسازگاری های دانش آموزان

ـ بررسی شناخت اثرات تشویق و تنبیه و افزایش توانایی در یادگیری و ارتباط با پیشرفت تحصیلی

ـ بررسی تشویق و تنبیه از دیدگاه قرآن کریم

ـ بررسی نظرات صاحب نظران تعلیم و تربیت در مورد (تشویق و تنبیه)

 

اهمیت و ضرورت تحقیق:

در سیستم آموزش و پرورشی هر ملتی برای رسیدن به اهداف، از ابزارها و روشها استفاده می شود از آنجا که این ابزارها و روشها وسیله ای برای نیل به هدف های درازمدت تربیتی است باید به طور مرتب محک زده شود و سخت مورد ارزشیابی قرار می گیرد تا معلوم شود که این ابزارها و روشها تا چه اندازه دست اندرکاران امر تعلیم و تربیت را برای رسیدن به هدفهــا یاری می دهد و چگونـــه می توان اثربخشی آنها را بیشتر کرد به علاوه باید بررسی کرد که نقش کار کجاست و فهمید که آیا خود ابزار و روش غلط یا ناقص است یا روش پیاده کردن آن درست نیست برای رفع نواقص باید چکار کرد؟ از جمله این ابزارها و روشها که در آموزش و پرورش کاربرد فراوان دارد تشویق و تنبیه است و بکارگیری تشویق و تنبیه که شیوه های گوناگون شاید پیشینه ای به قدمت خود تعلیم و تربیت داشته باشد بنابراین ضروری است که این نوع ابزار تربیتی نیز به نوبه خود مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرد تا در جهت ارتقا آنها گامی برداشته باشد. حال این سؤال مطرح می شود که هدف اصلی از بکارگیری تشویق در مدارس چست؟

پاسخ این سؤال خیلی خلاصه و ساده عبارت است از بالا بردن سطوح یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و تمجید رفتار آنان است بنابراین در هر جا تمام مراحل و مراتبی که یکی از روشهای تشویق بکار گرفته می شود باید این مسئله را مدنظر قرار داد که آیا اعمال تشویق در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مؤثر خواهد شد یا خیر؟

تقریباً همه در مورد تشویق چیزهایی می دانند زیرا یا خود آنها را اجرا کرده اند یا کسی آنها را اجرا کرده است والدین در خانه و معلمان در سطوح گوناگون تحصیلی بیشتر با تشویق سر و کار دارند. تشویق گاه با برنامه و گاهی بدون برنامه هیچ برنامه و وقت قبلی صورت می گیرد. امّا احتمالاً کمتر از ماهیت، طرز صحیح کاربرد دلیل مؤثر فی اثر بودن و سرانجام نتایج و عواقب واقعی آن اطلاع دارند.

(رشد معلم ـ شماره5، 75 و 12)

 

 

 

بیان مسئله تحقیق (طرح تحقیق)

در هر نظام آموزشی و تربیتی، دانش آموزان به عنوان عنصر اساسی مطرح هستند و کلیه برنامه آموزشی و درسی به منظور ایجاد تغییرات مطلوب در رفتـــار وی طراحی و اجرا می شود این برنامه ها زمانی می تواند از کارائی لازم برخوردار باشد که طراحان و مجریان آن با ویژگیها و خصوصیات دانش آموزان در هر سن آشنا باشند. معلم که نقش اصلی در اجرای برنامه های درسی و فرایند تدریس به عهده دارد بیش از شخصی دیگر باید با شیوه های مختلف ایجاد تغییرات مطلوب در دانش آموزان آشنا باشد تا بتواند از جریان آموزشی و یادگیری را مطابق با توانائیها و علایق آنها پیش ببرد.

در تربیت اولیا و مربیان می توانند از طریق تشویق کوک را به کاری وا دارند که مطلوب آنهاست و از کاری که بدان راضی نیستند باز دارند کودک در سایه تشویق از بسیار یا از خواسته ها و توقعات خود چشم پوشی می کند و عملاً به راهی می رود که مشوق او خواهان آن است. امّا آنچه که در اینجا مورد بحث است بیش از هر چیز دیگر مورد توجه می باشد بهره گیری از نقش تشویق در فرایند یادگیری و پیش رفت تحصیلی است. چه بسا استفاده نادرست و نابجا از تشویق و تنبیه نه تنها نمی تواند در درازمدت مؤثر واقع شود بلکه ممکن است اثرات نامطلوب و نتایج سوئی نیز به همراه داشته باشد به خصوص زمانی که رفتار تشویقی ما متأثر از احساسات و هیجانات زودگذر بوده و تنبیه هائی را که اعمال می کنیم برخواسته از خشم و عصبانیت و برآشفتگی روانی می باشد.

اگرچه مسئله تشویق از دیرباز توجه متخصصان تعلیم و تربیت و روانشناسان را به خود جلب کرده است و گاه عقیده و نظریه های ضد و نقیضی در این مورد مطرح شده است.

 

فرضیه های تحقیق:

1ـ بین تشویق و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه معناداری وجود دارد.

2ـ بین تشویق و تقویت رفتارهای مثبت رابطه معناداری وجود دارد.

 

سؤالات تحقیق:

1ـ آیا تشویق در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مؤثر است؟

2ـ آیا تشویق وسیله ای برای تقویت و ادامه رفتارهای مثبت در دانش آموزان است؟

3ـ آیا تشویق می تواند در امر یادگیری دانش آموزان مؤثر باشد؟

4ـ آیا تشویق در رفع ناسازگاریهای دانش آموزان مؤثر است؟

5ـ آیا تشویق می تواند در رشد اجتماعی دانش آموزان مؤثر باشد؟

6ـ آیا تشویق وسیله ای برای رسیدن به اهداف تعلیم و تربیت است؟

7ـ آیا تشویق در سازندگی و پرورش حس مسئولیت پذیری دانش آموزان مؤثر است؟

8ـ آیا تشویق در بالا بردن اعتماد به نفس دانش آموزان مؤثر است؟

9ـ آیا تشویق باعث خواهد شد تا دانش آموزان احساس شایستگی و امنیت نمایند؟

محدودیت های تحقیق:

مسلماً هر کاری با مشکلات همراه می باشد. لذا این طرح هم خالی از مشکلات نبوده و محدودیت بطور مستقیم و غیر مستقیم در انجام تحقیق دخالت داشته است. با این وجود تذکر مورد ذیل ضروری به نظر می رسد:

1ـ عدم آشنایی دانش آموزان با فرهنگ تحقیق و احتمالاً ندادن جواب درست به سوالات از طرف آنها

2ـ محدود بودن تحقیق به منطقه جغرافیایی مشخص بعلت کمبود امکانات

3ـ نداشتن اطلاعات کافی محقق از انواع روشهای تحقیق بعلت مبتدی بودن محقق

4ـ نداشتن امکانات لازم جهت انجام تحقیقات گسترده

5ـ محدودیت مالی و گران بودن هزینه ها

6ـ تحقیق بعمل آمده محدود به دانش آموزان ابتدایی است.


نتایج تحقیق:

پس از بررسی نتایج نظام فرضیه های تحقیق نتایج مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. و در نهایت به یک نتیجه گیری پرداخته و پیشنهادات تحقیق همراه با منابع ارائه شده برای موفقیّت در هر کاری به اسباب وسایلی که بتواند به گونه ای سریع و آسان ما را در رسیدن به هدف مطلوبی یاری دهد لازم است بعبارت دیگر روشهایی که بتواند ما را به سادگی و آسانی در پیمودن جاده موفقیّت و پیشرفت یار و مددکار باشد از شرایط توفیق در انجام هر کاری است. این تحقیق با توجه به نیاز انسان به هر تعلیم و تربیت بکار بردن ابزار و روشهای صحیح در امر یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می باشد و برخورد درست و منطقی یک مربی نقش بسزایی در تربیت و رشد اجتماعی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارد. در بررسی و روشهایی که استفاده نموده ام نشان داده است که بین تشویق و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه وجود دارد. و همین بین تشویق و تقویت رفتارهای مثبت رابطه وجود دارد. نتایج حاصله گویای این مطلب است که تشویق عامل مؤثر در یادگیری و تغییر رفتار سازندگی عشقی، مهارتهای اجتماعی و یک روش مفید و مطلوب برای پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می باشد.


پیشنهادات:

معمولاً تحقیقاتی که در زمینه های مختلف از جمله آموزش و پرورش صورت می گیرد با پیشنهاداتی همراه است.

الف) پیشنهاداتی برای مسئولان مدارس در تشویق سطح و طبقه اجتماعی دانش آموزان را در نوع تشویق آنها نباید دخالت دهند و همه دانش آموزان را با یک سطح اجتماعی نگاه کنند و تفاوتی در این فرضیه بین دانش آموزان قائل نشوند.

 

ب) پیشنهاد برای والدین:

به والدین پیشنهاد می شود که همیشه در زندگی و همه امور سعی کنند فرزندان خود را تشویق کنند و اگر کار شایسته ای از آنان سر می زند مثلاً اگر در درس نمره خوبی می گیرند سعی کنند به هر طریقی که از دست آنان بر می آید آنان را تشویق کنند. تا باعث پیشرفت آنان در درس دیگر و سایر موارد شود.

 

ج) پیشنهاد برای محققان:

با توجه به اینکه فردای جامعه بدست این دانش آموزان امروز اداره می شود بر محققان آینده و کلیه افرادی که می خواهند در این زمینه تحقیق نمایند به مسائل زیر توجه نمایند.

1 ـ پیشرفت تحصیلی دانش آموزان که مورد تشویق قرار گرفته اند را در پایه های دیگر یعنی در مقاطع دیگر تحصیلی بسنجند.

2 ـ موضوع مورد تحقیق خود را به یکی از جذبه های رشد اختصاص دهند تا در تحقیقات خود به نتایج دقیق تری دست یابند.

خلاصه برخی از پیشنهادات که قابل طرح می باشد به شرح زیر می باشد:

1 ـ شیوه های درست تشویق در پیشرفت تحصیلی استفاده شود مانند دادن جایزه از طرف معلمان.

2 ـ مربیانی که با شیوه های مهم تربیتی و ابزار مختلف تشویق آشنایی و آگاهی دارند مورد تشویق قرار گیرند.

3 ـ مربیان آموزشگاه سعی کنند از تشویق معتدل استفاده کنند تا عمل تشویق مفید واقع شود.

4 ـ تشویق دانش آموزان بر اساس میزان تلاش آنها با توجه به تفاوتهای فرد صورت می گیرد.

5 ـ به مسئولان و مربیان تعلیم و تربیت این پیشنهاد را دارم که محیط مدرسه و فضای آموزشی باید مکان شادی آفرین با آرامش خاطر باشد.

6 ـ اگر تشویق در سر صف انجام گیرد بهتر است چند مورد از دانش آموزان که ابتدا ضعیف بودند بعد با تلاش بیشتر کمی از حد بالاتر آمده  اند مورد تشویق قرار گیرند.

7 ـ اگر از تشویق استفاده می کنیم نباید فقط دانش آموزان زرنگ تر را مورد تشویق قرار دهیم. دانش آموزان ضعیف را نیز به نسبت میزان فعالیت که ر کلاس انجام می دهند مورد تشویق قرار دهیم.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

منابع و مأخذ:

1 ـ قرآن مجید

2 ـ ادیب ـ محمد علی، داده و روش تربیت از دیدگاه امام علی (ع)

3 ـ افروز، غلامعلی ، روانشناس، کاربردی سال 1373.

4 ـ پیوند شماره 114، سال 77.

5 ـ جهانگرد، یداله و ماهنامه پیوند شماره 37، سال 72.

6 ـ حجتی ، سید محمد باقر، اسلام و تعلیم و تربیت، سال 62.

7 ـ سیف، علی اکبر، روانشناس تربیتی، سال 63.

8 ـ امیر، حسن، فرهنگ عمید ، سال 61.

9 ـ غزالی، محمد بن محمد، کیمیای سعادت، جلد 2، سال 58.

10 ـ قالئی، علی، زمینه پرورش، سال 65.

11 ـ امینی، ابراهیم، اسلام و تعلیم و تربیت، جلد سوم، انتشارات انجمن اولیاء و مربیان، تهران، سال 1374.

12 ـ غزالی، محمد، فرهنگ فارسی، انتشارت امیر کبیر، جلد اول.

13 ـ پیوند، نشریه ماهانه آموزشی، تربیتی، فروردین سال 1376.

 14 ـ مربیان بزرگ، صفحه 144 .

15 ـ ادیب، علی، مترجم، سید محمد حسین رادمنش، راه و روش تربیت از دیدگاه امام علی(ع) تهران و 63.

16 ـ نگاهی به دنیای کودک، تألیف حسن رمضانی ولدی، رشت حرف نو، سال 1379.

17 ـ عطاران، محمد، آرا مربیان بزرگ مسلمان دربارۀ تربیت کودک.

18 ـ جهانگرد یداله، پیوند، صفحه 36.

19 ـ شکوهی، یکتا، محسن، تعلیم و تربیت اسلامی.

20 ـ روانشناسی عمومی، تألیف دکتر سیروس عظیمی.

21 ـ آذر دشتی،امیر هوشنگ، 1374، جایگاه تشویق و تنبیه در تعلیم و تربیت، ماهنامه تربیت سال یازدهم، شماره 6، صفحه 24 .

22 ـ پارسا، محمد، سال 1372، روانشناسی تربیتی، تهران انتشارات بعثت .

23 ـ سیف، علی اکبر، سال 1373، روانشناسی پرورشی، تهران، انتشارت پیام نور، صفحه 34 .

24 ـ مدد، علی اصغر، سال 1375، ماهیت تشویق، ماهنامه رشد معلم، سال پانزدهم شماره 6 .

25 ـ دانش پژوه، زهرا، سال 1374، تشویق و تنبیه از دیدگاه متخصصان و نظریه پردازان تعلیم و تربیت پایان نامه دوره کارشناسی ارشد.

26 ـ طویانی، رئیسه، 1353، چه کنیم تا کودکان احساس مسئولیت کنند، و در کارها با انضباط باشند تهران انتشارات فزونی .

27 ـ رشد معلم، شماره 5، بهمن 75 و 11 .

28 ـ کریمی، عبدالعظیم، سال 1373، تشویق بیرونی، مانع خودانگیختگی است، ماهنامه رشد معلم سال دهم، شماره 2 .

29 ـ رشید پور ، مجید، سال 1365، همه به تشویق نیاز دارند، ماهنامه پیوند، شماره 84 .

30 ـ مافی، معصومه، یحیی، سال 1370، تجربه های مدرسه داری،تهران انتشارات اولیه و مربیان.

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                        صفحه

چکیده ..............................................................................................................................  

پیشگفتار ...........................................................................................................................

مقدمه ................................................................................................................................

فصل دوم ..........................................................................................................................

اهداف تحقیق ....................................................................................................................

هدف های جزئی................................................................................................................

اهمیت و ضرورت تحقیق ....................................................................................................

بیان مسئله تحقیق ................................................................................................................

روش ها و فرضیه های تحقیق................................................................................................

محدودیت های تحقیق ........................................................................................................

فصل سوم ..........................................................................................................................

تاریخچه تشویق و تنبیه ........................................................................................................

تشویق ...............................................................................................................................

صورتهای تشویق ................................................................................................................

خطر تشویق .......................................................................................................................

اصل تشویق و تنبیه ..............................................................................................................

نیاز به تشویق .....................................................................................................................

محاسن تشویق و تحسین ......................................................................................................

نکات لازم در تشویق ..........................................................................................................

نقش و فایده تشویق در پیشرفت تحصیلی ...............................................................................

تأثیر تشویق و یادگیری در پیشرفت تحصیلی ..........................................................................

تشویق، مؤثرترین عامل تقویت در رفتار یادگیری ....................................................................

آثار مثبت تشویق ................................................................................................................

آثار منفی تشویق.................................................................................................................

تقویت مثبت و منفی ............................................................................................................

انواع تقویت .......................................................................................................................

تقویت یا تشویق منفی .........................................................................................................

تعریف تنبیه .......................................................................................................................

اساس و هدف تنبیه .............................................................................................................

فوائد تنبیه ..........................................................................................................................

زیان تنبیه ...........................................................................................................................

نظر قرآن در مورد تنبیه ........................................................................................................

اثرات تنبیه در دانش آموزان .................................................................................................

نفوذ و قدرت معلم در تشویق و تنبیه ......................................................................................

نکات مهم در امر تنبیه .........................................................................................................

نظرات دیدگاهها در مورد تشویق و تنبیه ................................................................................

تحقیقات انجام شده در مورد تشویق و تنبیه در ایران.................................................................

تحقیقات انجام شده در مورد تشویق و تنبیه در سایر کشورها ....................................................

نتایج تحقیق .......................................................................................................................

پیشنهادات .........................................................................................................................

منابع و مأخذ ......................................................................................................................

نمونه پرسشنامه ...................................................................................................................

+ نوشته شده در  شنبه بیست و ششم بهمن 1387ساعت 14:59  توسط تجربه کار  |